| APOLLO
17 The end of an era |
Apollo 17 was zonder twijfel een historische maanmissie. Het was (en is) de laatste maal dat en mensen op de maan landden en het was zelfs de laatste ruimtevlucht waarbij mensen ontsnapten aan de aardse zwaartekracht.
![]() |
Apollo 17 | AS-512 |
| Commandant | Eugene Cernan | |
| LM-pilloot | Harrison "Jack" Schmitt | |
| CM-piloot | Ron Evans | |
| Lancering | 7 december 1972 | |
| Missieduur | 12 dgn. 13 uur. 55 min. | |
| Verblijftijd op de maan | 3 dgn. 3 uur. 0 min. | |
| Landing (Aarde) | 19 december 1972 | |
| Lanceerraket | Saturn V, (SA-512) | |
| Commandomodule | "America" (CSM-114) | |
| Maanlander | "Challenger" (LM-12) | |
| Landingsplaats (maan) | "Taurus-Littrow" | |
En omdat het de laatste was, beseften velen dat dit ook de laatste kans was om het geweld van een Apollo-Saturnus 5 lancering van dichtbij mee te maken. Behalve de talloze genodigden waren er honderdduizenden toeschouwers naar Cape Canaveral gekomen. Ondanks dat de lancering om half een 's nachts plaatsvond (de enige nachtlancering van het Apolloproject) was dat het hoogste aantal sinds Apollo 11.
De vlucht van Apollo 17
vond plaats tegen de achtergrond van de moord op 11 Israelische atleten op de
Olympische Spelen en B-52 bommenwerpers die 24 uur per dag een bommentapijt
op Noord-Vietnam legden.
Desondanks was de media-aandacht overweldigend en er werden vele commentaren
gewijd aan het nut en de waarde van "Project Apollo". De algehele toonzetting
was dat de kosten misschien niet opwogen tegen de waarde, maar dat over 1000
jaar de maanlandingen nog steeds als het hoogtepunt van de 20e eeuw beschouwd
zullen worden, en een mijlpaal in de geschiedenis van de mensheid.
De late lancering van Apollo 17 was nodig om het landingsdoel, het Littrow-dal in het Taurusgebergte te kunnen bereiken. De Translunar injection werd nu boven de nachtelijke Atlantische Oceaan uitgevoerd,dit in tegenstelling tot de gebruikelijke Pacific-TLI.
![]() |
Er zijn geen schijnwerpers nodig om Apollo 17 in het zonnetje te zetten. Vijf bulderende F1-motoren verlichten de wijde omgeving. |
De lancering die oorspronkelijk gepland was rond 22.00 uur werd op slechts 16 seconden voor de lift-off door de sequencer (de aftelcomputer) automatisch gestopt. Het bleek een onnodig alarm. De derde trap, die tot vlak voor de lancering met brandstof wordt afgevuld, gaf geen signaal dat de gewenste druk was bereikt. Hoewel Mission Control nog probeerde het signaal handmatig naar de sequencer te sturen, werd dit door deze computer niet geaccepteerd.
Twee en een half uur later, en nog net binnen het lanceervenster, kon Apollo
17 alsnog beginnen aan de laatste rit naar de maan al moest het lanceerprofiel
aangepast en de burn-tijden van de drie trappen opnieuw worden berekend
om de maan niet te missen.
Nog iets bijzonders was een bemanningslid, Jack Schmitt, die in tegenstelling tot alle anderen geen astronaut was die geologische lessen had gekregen, maar een geoloog die astronaut was geworden. Omdat Apollo 17 volgens de NASA definitief "de laatste maanlanding van de 20e eeuw" zou worden had Schmitt de plaats ingenomen van Joe Engle die oorspronkelijk tot de bemanning behoorde.
Het landingsterrein was
moeilijker dan ooit. In het Taurusgebergte moest met de LM door een smal dal,
tussen bergen met pieken van twee kilometer hoogte ingevlogen worden om een
geschikt plekje in de buurt van de krater Littrow te vinden. Die landingsplaats
zou het bewijs moeten leveren dat niet alle kraters op de maan ontstaan waren
door meteoriet-inslagen maar dat er ook jonge actieve vulkanen waren geweest
van hooguit 500 miljoen jaar oud.
Toen Schmitt de oranje gekleurde maanbodem zag dacht hij dat het bewijs gevonden was. De oranje kleur kan ontstaan doordat gesmolten ijzererts in contact komt met vulkanische gassen. Maar terug op aarde volgde een teleurstelling, de bodem was wel vulkanisch, maar ook 3,5 miljard jaar oud. Waarschijnlijk omhoog geperst door een meteorietinslag 500 km verderop.
Met behulp van de Rover werd in drie dagen 36 km afgelegd, er werden 2000 foto's gemaakt en 110 kg bodemmonsters verzameld. Voordat Gene Cernan als laatste mens van de maanbodem stapte werd nog een herinneringsplaquette onthuld:
| Here man completed his first exploration of the Moon December 1972, A.D. May the spirit of peace in which we came be reflected in the lives of all mankind |
"Op deze plek beeindigde de mens zijn eerste onderzoek van de maan
December 1972 A.D.
Mag wordt de geest van vrede waarmee we hier kwamen worden weerspiegeld in de levens van de gehele mensheid"
De Rover was weer zo geparkeerd dat de televisiecamera de lancering kon zien, maar deze keer kon de camera ook vanaf de aarde omhoog bewogen worden. Eerst zagen de kijkers de stijgtrap in de verte verdwijnen waarna de camera inzoomde op de verlaten landingsplaats. Het waren de allerlaatste live-beelden van de maan.
Film (4MB): De Apollo17 bemanning stijgt op van de maan
Op 19 december 1972 plonste commandomodule "America" in de oceaan en kwam er een einde aan het tijdperk Apollo.
![]() |
De
Apollo maanlanders en commandomodules. Waar zijn ze nu? |
|
| De Apollo commandomodules (zoals deze van Apollo 17) staan nu tentoongesteld in diverse musea | ||